Stypendium Rektora dla najlepszych studentów

System pomocy materialnej na uczelniach w Polsce reguluje ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Każda uczelnia może też dodatkowo ustalać własne zasady w regulaminie pomocy materialnej.

Formy wsparcia oferowane przez uczelnie to:

1. Stypendium socjalne - przyznawane studentom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Wysokość stypendium zależy od dochodu na osobę w rodzinie i może być zwiększona w przypadku trudnej sytuacji życiowej.

2. Stypendium dla osób z niepełnosprawnościami - przysługuje studentom z orzeczeniem o niepełnosprawności, niezależnie od dochodów.

3. Stypendium rektora dla najlepszych studentów - najbardziej prestiżowe z uczelnianych stypendiów – przyznawane za bardzo dobre wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe, sportowe lub artystyczne.

4. Zapomoga - jednorazowe wsparcie finansowe dla studentów, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej (np. choroba, śmierć członka rodziny, wypadek).

Dziś omówimy stypendium Rektora – dla najlepszych studentów.

Uczelnia corocznie otrzymuje dotację na fundusz stypendialny. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego corocznie na podstawie art. 368 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. − Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ogłasza w drodze komunikatu wysokość dotacji przyznanych uczelniom ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 tej ustawy.

Stypendium rektora jest przyznawane dla maksymalnie 10% najlepszych studentów na danym kierunku studiów. Ustawodawca ograniczył ilość studentów, którzy mogą otrzymać stypendium rektora na danym kierunku zatem uczelnia nie może wewnętrznie uregulować tej kwestii w inny sposób.

Warunki przyznawania mogą się nieco różnić w zależności od uczelni, ale ogólne kryteria są zbliżone:

• Wysoka średnia ocen – najczęściej powyżej 4,0–4,5, ale decyduje pozycja na liście rankingowej studentów z danego kierunku.

• Osiągnięcia naukowe – np. publikacje, udział w konferencjach, konkursach, działalność w kołach naukowych.

• Osiągnięcia artystyczne lub sportowe – np. nagrody w konkursach, sukcesy w zawodach sportowych, reprezentowanie uczelni lub kraju.

Katalog osiągnieć naukowych uczelnia powinna uregulować w regulaminie wewnętrznym. Regulacje te mogą różnić się w zależności od rodzaju uczelni i należy podkreślić, że te różnice mogą być znaczące – inne osiągnięcia będą punktowane na kierunkach technicznych, inne na medycznych, a jeszcze inne na humanistycznych. Należy podkreślić, że osiągnięcia sportowe lub artystyczne powinny mieć charakter współzawodnictwa na poziomie krajowym. Nie mogą więc być uwzględniane osiągniecia na rzecz uczelni ani na poziomie niższym niż krajowy.

Kiedy i jak złożyć wniosek?

Wnioski o stypendium rektora zazwyczaj składa się na początku roku akademickiego (we wrześniu lub październiku). Rektor w drodze zarządzenia powinien określić termin składania wniosków. Często termin ten wynika również bezpośrednio z regulaminu pomocy materialnej. Uczelnia wskazuje czy wnioski składane są elektronicznie czy papierowo. Student do wniosku załącza dokumenty, które potwierdzają osiągnięcia – np. zaświadczenia, dyplomy, wyniki zawodów. Istotnym jest, że aby złożyć wniosek student musi mieć zamknięty poprzedni rok akademicki. Wydaje się to oczywistym, skoro premiowana jest wysoka średnia i student musi tą średnią udokumentować, jednak wiele uczelni ma problem z terminowym wprowadzaniem ocen przez prowadzących, a to może prowadzić do pozbawienia studenta prawa do stypendium. Należy bowiem podkreślić, że w przeciwieństwie do stypendium socjalnego, student nie może takiego wniosku złożyć w każdym czasie. Wynika to nie tylko ze specyfiki tego świadczenia materialnego, ale również z faktu limitu wprowadzonego przez ustawodawcę (10% studentów na każdym kierunku). Po zamknięciu list rankingowych uczelnia nie ma wiec możliwości przyznać stypendium rektora.

Wysokość stypendium

Wysokość stypendium to decyzja uczelni. Wysokość stypendium może zostać uzależniona od konkretnych osiągnięć lub punktów (jeśli uczelnia wprowadzi system punktowy). Ustalając wysokość stypendium uczelnia musi mieć na względzie art. 414 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, że dotacja przeznaczona na stypendium rektora nie może stanowić więcej niż 60 % środków wydatkowanych łącznie w danym roku na wszystkie stypendia. Ustawodawca oprócz limitu procentowego wprowadza więc również limit kwotowy.

Stypendium rektora przyznawane jest w drodze decyzji administracyjnej – rektora lub komisji stypendialnej. 

Należy pamiętać także, że stypendium rektora przyznawane jest na semestr lub rok akademicki. Ta kwestia również powinna być uregulowana w przepisach wewnętrznych uczelni. Należy pamiętać, że maksymalny okres na jaki przyznawane jest stypendium rektora to 10 miesięcy, a nie 12.