Kto może wykonywać zabiegi z zakresu medycyny estetycznej?
- banaszewska.pl
- 1 dzień temu
- 4 minut(y) czytania
Ministerstwo Zdrowia w najnowszym komunikacie nie pozostawiło wątpliwości - uprawnienia do wykonywania zabiegów medycyny estetycznej posiadają wyłącznie odpowiednio wyszkoleni lekarze.
W szeroko pojętym środowisku medycznym pojawił się szereg wątpliwości. Część środowiska podnosi, że komunikat nie ma żadnej mocy modyfikowania stanu prawnego, który można zmieniać wyłącznie w drodze ustaw. Z drugiej strony jest niezwykle ważną wskazówką i interpretacją istniejących już przepisów prawnych i nie można go bagatelizować czy umniejszać jego randze.
Minister Zdrowia w komunikacie z dnia 23 stycznia 2026 roku przypomniała, że wykonywanie takich zabiegów związane jest z koniecznością:
przeprowadzenia wcześniejszego badania przedmiotowego i podmiotowego
wykonania dodatkowej diagnostyki
dokonania oceny zagrożeń związanych z zastosowaniem leków i wypełnień podawanych w drodze iniekcji (iniekcje obwarowane przepisami prawnymi)
wykluczeniem przeciwwskazań
prowadzeniem dokumentacji medycznej
właściwego postępowania z odpadami medycznym
posiadaniem umiejętności i uprawnień do wdrożenia leczenia skutków powikłań.
O jakie konkretnie zabiegi chodzi?
W minimalnym standardzie wskazano, że zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do uzyskania przez lekarza certyfikatu z medycyny estetyczno-naprawczej (kod 028) obejmuje wykonywanie następujących procedur:
zabiegi zużyciem toksyny botulinowej
zabiegi zużyciem kwasu hialuronowego usieciowanego (wolumetria, liftingowanie, modelowanie),
zabiegi zużyciem kwasupolimlekowego
zabiegi zużyciem hydroksyapatytu wapnia
zabiegi zużyciem polikaprolaktonu
mezoterapia zużyciem kwasu hialuronowego nieusieciowanego, aminokwasów, witamin, polinukleotydów, kolagenu, mikro- i makroelementów, peptydów, enzymów, koenzymu oraz leków w celu leczenia, odbudowy, rewitalizacji, profilaktyki przeciwstarzeniowej
zabiegi zużyciem osocza bogatopłytkowego i fibryny
urządzenia medyczne stosowane w medycynie estetyczno-naprawczej oparte na różnych technologiach posiadające certyfikaty medyczne zgodnie z rejestracją, w tym: lasery wysokoenergetyczne (lasery frakcyjne ablacyjne i nieablacyjne, CO2, Pico- i Nanosekundowe, Tulowy, KTP, pulsacyjny barwnikowy, Nd:YAG, Q-switch, Er:YAG, Er:glas, aleksandrytowy, diodowy, Excimer), IPL (również światłoszerokopasmowe), radiofrekwencja mono- i bi-polarna, ultradźwięki, HI-FU, krioterapia, plazma, elektrochirurgia, karboksyterapia, lampa LED, fala uderzeniowa
peelingi medyczne średnio głębokie i głębokie oparte na dopuszczonych substancjach chemicznych
wszelkie procedury iniekcyjne związane z podaniem leków: hialuronidaza, glikokortykosteroidy, fosfatydylocholina
procedury związane z medycyną naprawczą: zabiegi przywracające wygląd oraz przywracające funkcję po urazach, chorobach, operacjach w tym leczenie powikłań pozabiegowychi ich skutków
procedury medyczne zużyciem nici medycznych, skleroterapia, lipotransfer przeszczepianie autologicznej tkanki tłuszczowej, lipoliza iniekcyjna
Należy podkreślić, że nadal w polskim porządku prawnym brakuje pojęcia medycyna estetyczna czy naprawcza. Co więcej, wykaz specjalizacji lekarskich i lekarsko – dentystycznych jest zawarty w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 4 maja 2023 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów. W tym akcie nie tylko nie ma specjalizacji z medycyny estetycznej czy naprawczej. Ale w tym rozporządzeniu w ogóle nie występuje taki termin ja estetyczna czy naprawcza.
Zgodnie z najnowszym komunikatem osobą nieuprawnioną do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej jest każda osoba nieposiadająca kwalifikacji zawodowych lekarza, a zatem nieuprawnieni do ich wykonywania są pracownicy innych zawodów medycznych, kosmetolodzy, kosmetyczki i inne osoby pomimo, iż posiadają certyfikaty odbytych szkoleń z zakresu jakiejkolwiek procedury medycyny estetycznej.
A co z uprawnieniami uzyskanymi na szkoleniach czy kursach przez osoby nieuprawnione?
Certyfikaty z zakresu procedur medycyny estetyczno-naprawczej "świadczą wyłącznie o odbyciu takiego szkolenia, natomiast nie nadają uprawnień do ich wykonywania". Procedury medycyny estetyczno-naprawczej podlegające przez lekarzy certyfikacji określone zostały w dokumencie zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia pn. „Minimalny standard przeprowadzania certyfikacji umiejętności zawodowej medycyny estetyczno- naprawczej przez organizatorów certyfikacji”. Dokument ten dostępny jest na stronie internetowej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Zakres procedur objętych certyfikacją umiejętności zawodowej medycyna estetyczno-naprawcza (kod 028) nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej ani zabiegów wykonywanych na urządzeniach dopuszczonych do użytku przez osoby inne niż lekarze.
W przypadku zabiegów wykonywanych przy użyciu urządzeń istotne są certyfikaty i przeznaczenie sprzętu. Producent ma obowiązek wskazać w ulotce i procesie rejestracji warunki zastosowania danego rodzaju urządzenia oraz wskazując kwalifikację jego użytkowników, tj. osób, które mogą na nim pracować.
Kosmetolodzy
Należy podkreślić, że Komunikat Ministra Zdrowia nie zmienia sytuacji kosmetologów w Polsce i nie wprowadza nowych norm prawnych. Komunikat jest jedynie wyjaśnieniem obowiązujących przepisów. Kosmetolog nigdy w Polsce nie miał uprawnień do udzielania świadczeń zdrowotnych ani wykonywania procedur z zakresu medycyny estetycznej w rozumieniu przepisów prawa medycznego. Kosmetolodzy mogą zatem nadal wykonywać szeroki zakres zabiegów kosmetologicznych i estetycznych, które nie stanowią świadczeń medycznych i są zgodne z prawem. Zakres procedur objętych certyfikacją nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej ani zabiegów wykonywanych na urządzeniach dopuszczonych do użytku przez osoby inne niż lekarze. Granica między zabiegami, które może wykonywać wyłącznie lekarz, a tymi, które wykonuje kosmetolog związana jest z ryzykiem i potrzebą leczenia powikłań: kosmetologia estetyczna ma obejmować zabiegi o małym ryzyku, niewymagające bezpośredniego leczenia.
W praktyce istotne będą nie tylko kwalifikacje wykonującego zabiegi inwazyjne, dokumentacja procesu, ale również miejsce jakim powinna być działalność lecznicza. Istotnym elementem jest też zgodność użycia urządzeń z instrukcją i przewidzianym użytkownikiem.
Pielęgniarki
Choć oficjalny komunikat środowiska pielęgniarek i położnych na najnowszy komunikat MZ jeszcze nie powstał, stanowisko Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych (NRPiP) w ostatnich latach było jasne: studia pielęgniarskie nie są automatyczną przepustką do medycyny estetycznej. Prezes NRPiP podkreślała wcześniej, że pielęgniarki i położne, mimo posiadania umiejętności klinicznych, nie mają samodzielnego prawa do wykonywania iniekcji estetycznych bez zlecenia lekarskiego. W realiach praktyki zawodowej niektóre pielęgniarki i położne wykonują zabiegi estetyczne w prywatnych gabinetach pod nadzorem lekarza lub w formie usług towarzyszących. Eksperci podkreślają jednak, że brak jasnych uregulowań prawnych wciąż rodzi wątpliwości co do granic kompetencji i odpowiedzialności oraz możliwości konsekwencji dyscyplinarnych czy prawnych. Pielęgniarki po studiach podyplomowych z medycyny estetycznej mogą więc wykonywać szereg zabiegów, jednak zazwyczaj pod nadzorem lekarza lub na jego zlecenie, wykorzystując umiejętności iniekcyjne.
