Nadchodzi nowelizacja ustawy o Polskiej Akademii Nauk
- banaszewska.pl
- 17 gru 2025
- 2 minut(y) czytania
Na początku grudnia na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt noweli ustawy o Polskiej Akademii Nauk.
Głównym celem zmian jest dostosowanie funkcjonowania Polskiej Akademii Nauk do współczesnych wyzwań naukowych, społecznych i gospodarczych oraz poprawa efektywności działania tej kluczowej instytucji naukowej w Polsce.
Najważniejsze proponowane zmiany
Uproszczenie struktury organizacyjnej Polskiej Akademii Nauk. Projekt przewiduje reorganizację oraz uproszczenie kategorii członkostwa - zniesienie podziału na członków „rzeczywistych” i „korespondentów”, co ma ułatwić funkcjonowanie i zwiększyć przejrzystość struktury. Członkiem krajowym i członkiem-seniorem będzie mogła zostać jedynie osoba posiadająca obywatelstwo polskie. Członek PAN utraci status członka w razie skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe, a także w przypadku zrzeczenia się obywatelstwa polskiego.
Utworzenie Zgromadzenia Dyrektorów Instytutów Naukowych.
Nowelizacja ustawy zakłada również zmianę składu osobowego prezydium oddziału. W skład prezydium oddziału wejdą: prezes oddziału, jego zastępca oraz 3 osoby wybrane przez członków krajowych i członków akademii młodych uczonych wchodzących w skład danego oddziału.
Możliwość głosowania zdalnego - wprowadzenie procedury podejmowania uchwał w trybie korespondencyjnym (zdalnym), co ma zwiększyć sprawność działania organów Akademii.
Wzmocnienie nadzoru i odpowiedzialności. Projekt zakłada zmiany w mechanizmach zarządzania. Prezes PAN ma zyskać większe możliwości nadzorowania pracy Kanclerza, co ma poprawić odpowiedzialność i przejrzystość zarządzania finansami.
Doprecyzowanie zakresu kompetencji poszczególnych organów i jednostek Akademii, aby uniknąć niejasności w funkcjonowaniu instytucji.
Wprowadzenie nowych rozwiązań kadrowych i finansowych.
Uelastycznienie statusów członkowskich – np. podniesienie wieku przejścia w status seniora i wprowadzenie możliwości dobrowolnej rezygnacji ze statusu seniora. Podniesienie progu wiekowego do otrzymania statusu członka-seniora z 70 lat do 75 lat. Dodatkowo członek PAN posiadający status członka-seniora będzie mógł brać udział w pracach PAN, z tym, że w pracach Zgromadzenia Ogólnego PAN, właściwego wydziału, oddziału, komitetu naukowego i problemowego, rady wydziału oraz rady naukowej instytutu naukowego PAN będzie uczestniczył jedynie z głosem doradczym. Ponadto członek-senior będzie mógł brać udział w pracach PAN bez biernego prawa wyborczego w ramach funkcji, które są wykonywane na podstawie stosunku pracy.
Ujednolicenie przepisów pracowniczych - m.in. w zakresie wynagrodzeń, ocen pracowniczych i procedur odwoławczych.
Możliwość prowadzenia działalności komercyjnej przez PAN – projekt doprecyzowuje przepisy dotyczące tworzenia spółek kapitałowych przez Akademię w celu komercjalizacji wyników badań naukowych.
Nowelizacja ma na celu zwiększenie efektywności działania PAN. Projekt nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk to kompleksowa reforma, która ma odświeżyć ramy prawne funkcjonowania najważniejszej instytucji naukowej w kraju. Zmiany obejmują strukturalne, organizacyjne i kadrowe aspekty działania PAN, co ma sprzyjać większej elastyczności, odpowiedzialności oraz nowoczesnemu zarządzaniu.
