Zastrzyk prawa by Banaszewska - luty 2026 r.
- banaszewska.pl
- 14 minut temu
- 8 minut(y) czytania
ZDROWIE I LEKI
Rada Ministrów zaktualizowała Narodową Strategię Onkologiczną (NSO) na lata 2020–2030
Narodowa Strategia Onkologiczna to strategiczny, wieloletni program rządowy wyznaczający kierunki polityki państwa w zakresie profilaktyki nowotworów, badań przesiewowych, edukacji zdrowotnej oraz opieki nad pacjentami onkologicznymi.
Projekt uchwały przewiduje dodanie w części dokumentu dotyczącej finansów nowego punktu (pkt 5), który umożliwia powierzenie realizacji zadań z zakresu Strategii podmiotom zewnętrznym, np. organizacjom pacjenckim czy innym podmiotom o statutowych celach związanych ze zdrowiem publicznym. Realizacja tych zadań miałaby być prowadzona poprzez konkurs ofert ogłaszany przez ministra właściwego ds. zdrowia, a środki na to zadanie byłyby przekazywane na podstawie umowy z tym podmiotem. Jest to nowe rozwiązanie, którego wcześniej w Strategii nie było – chodzi o większe zaangażowanie organizacji pozarządowych lub instytucji działających na rzecz zdrowia publicznego w realizację zadań onkologicznych.
Określone zostały wskaźniki jakości opieki onkologicznej dla tzw. „Ośrodków Kooperacyjnych” w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej
Opublikowany został projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia będący aktem wykonawczym do ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Rozporządzenie ma ustalać konkretne wskaźniki jakości opieki onkologicznej, ich wartości docelowe oraz mierniki i sposób obliczania tych wskaźników dla jednostek opieki onkologicznej o poziomie „Ośrodek Kooperacyjny”. Rozporządzenie wyznacza, jak mierzyć i oceniać jakość leczenia onkologicznego w wybranych ośrodkach, które mają szczególne zadania w Krajowej Sieci Onkologicznej głównie na poziomie koordynacji. Projekt rozporządzenia wypełnia tę lukę i wprowadza mierzalne standardy jakości, które będą podstawą do monitorowania jakości opieki onkologicznej, porównywania wyników pomiędzy ośrodkami oraz podejmowania działań doskonalących
Zmiana przepisów dotyczących badań lekarskich osób ubiegających się o prawo jazdy oraz badań kierowców
Najważniejsza zmiana rozporządzenia dotyczy możliwości pozyskania prawa jazdy w kat. D1 i D przez osoby z całkowitym ubytkiem słuchu oraz częściowym ubytkiem słuchu. Osoby te będą mogły uzyskać prawo jazdy kategorii D1 (małe autobusy) i D (autobusy), podczas gdy dotychczas było to w praktyce bardzo ograniczone lub niemożliwe. Zmiana ta ma pomóc rozwiązać problem niedoboru kierowców zawodowych i odpowiada na postulaty branży transportowej. Jeżeli kandydat używa aparatu słuchowego lub ma implant ślimakowy, lekarz może wydać orzeczenie z obowiązkiem używania urządzenia podczas jazdy. W prawie jazdy może wtedy pojawić się odpowiedni kod ograniczenia. Osoba całkowicie niesłysząca będzie musiała wykazać, że jej stan zdrowia pozwala na bezpieczne prowadzenie autobusu.
Określenie wskaźników jakości opieki onkologicznej dla różnych poziomów zabezpieczenia opieki onkologicznej w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej, w szczególności dla Specjalistycznych Centrów Leczenia Onkologicznego i ich Centrów Kompetencji
Do tej pory ośrodki KSO klasyfikowano głównie na podstawie ich zasobów i kompetencji organizacyjnych (np. liczba personelu, potencjał procedur). Po zmianach ocena będzie również oparta na osiąganiu wskaźników jakości. Nowe kryteria mogą mieć wpływ na ponowną kwalifikację ośrodków do poziomów SOLO I/II/III w kolejnych latach. Placówki mogą być oceniane nie tylko za to, co mają, lecz także jak leczą – czy osiągają ustalone cele jakościowe. Nowy system wskaźników ma umożliwić wiarygodne porównania między ośrodkami oraz analizę jakości leczenia nowotworów w skali kraju. Po zmianach NFZ i organy nadzorujące będą miały narzędzia, by monitorować jakość świadczeń w czasie, a ośrodki, które nie osiągają celów jakościowych, mogą być zobowiązane do opracowania planów naprawczych (zgodnie z innymi przepisami dotyczącymi KSO).
Ustanowienie kluczowych wskaźników jakości opieki onkologicznej
Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 lutego 2026 roku przewiduje wprowadzenie mierzalnych wskaźników przy ocenie funkcjonowania ośrodków onkologicznych. Wskaźniki będą odnosić się do świadczeń realizowanych przez Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego i Ośrodki Kooperacyjne, czyli placówki zakontraktowane i działające w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej.
Zmianie ulegają oznakowanie systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne oraz wymagania w zakresie umundurowania członków zespołów ratownictwa medycznego
Dotychczasowy opis koloru pasa na ambulansach przewidywał, że trzy pasy odblaskowe na pojeździe są w kolorze czerwonym. Projekt zakłada, że środkowy pas odblaskowy ma być teraz w kolorze niebieskim zamiast czerwonym. Ministerstwo Zdrowia argumentuje, że obecnie wykorzystywane ambulansy już mają środkowy pas w kolorze niebieskim – więc obowiązujące oznakowanie prawne nie odzwierciedla stanu faktycznego. Zmiana ma dostosować przepisy do realnego wyglądu pojazdów, bez konieczności ich przebudowy czy dodatkowych kosztów.
Z rozporządzenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych usunięto wzory oświadczeń przeznaczone dla pewnej kategorii cudzoziemców (obywateli Ukrainy objętych dotychczasową pomocą)
Zmiana wynika z wejścia w życie ustawy z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań pomocowych wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Status cudzoziemców z Ukrainy, którzy dotychczas korzystali z pomocy medycznej na podstawie odrębnej ustawy, zmienił się, a ich prawo do świadczeń zdrowotnych jest teraz regulowane inną ustawą o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony nie przewiduje możliwości potwierdzania prawa do świadczeń przez składanie oświadczeń z wykorzystaniem dawnych wzorów z rozporządzenia.
Uregulowanie sposobu finansowania świadczeń dla beneficjentów ochrony czasowej
Zmiana wynika z nowego art. 112c ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (po wygaszeniu tzw. specustawy ukraińskiej). Koszty świadczeń zdrowotnych udzielonych przez podmioty lecznicze i apteki ogólnodostępne, dla beneficjentów ochrony czasowej (art. 112c ust. 1–3) są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia ze środków budżetu państwa (dotacja celowa z części będącej w dyspozycji Ministra Zdrowia). Projekt rozporządzenia wprowadza formalną procedurę przekazywania środków. NFZ sporządza miesięczne sprawozdanie z rozliczonych świadczeń, które zawiera wysokość środków przekazanych na finansowanie świadczeń oraz podział na oddziały wojewódzkie. NFZ przekazuje je Ministrowi Zdrowia do ostatniego dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Minister przekazuje NFZ środki finansowe.
Zmianie ulega zakres i sposób rejestrowania danych przekazywanych przez świadczeniodawców do podmiotów finansujących świadczenia ze środków publicznych
Projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące zakresu i sposobu rejestrowania danych przekazywanych przez świadczeniodawców do podmiotów finansujących świadczenia ze środków publicznych zakłada wprowadzenie nowej przesłanki w katalogu informacji, które świadczeniodawca musi rejestrować, jeśli świadczenie zostało udzielone osobie niebędącej ubezpieczonym, która ma prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych na podstawie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. W takim przypadku świadczeniodawca ma obowiązek rejestrować:
kod tytułu uprawnienia,
dane identyfikujące dokument potwierdzający numer PESEL osoby objętej ochroną.
Dodano nowy punkt w przepisach dotyczących zakresu danych raportowanych przez świadczeniodawców. W praktyce oznacza to obowiązek przekazywania szerszego zestawu informacji o pacjentach nieubezpieczonych, którzy korzystają ze świadczeń na podstawie szczególnych przepisów dotyczących ochrony cudzoziemców.
W tabeli kodów tytułów uprawnienia do świadczeń:
usunięto dotychczasowy wpis (lp. 17),
dodano nowy kod (lp. 20).
Nowy kod dotyczy obywateli Ukrainy, którzy:
przed 5 marca 2026 r. przebywali w trakcie leczenia szpitalnego w Polsce,
nie posiadają innego tytułu do świadczeń,
zachowują prawo do kontynuacji hospitalizacji,
jednak nie dłużej niż do 4 marca 2027 r.
Rozwiązanie to umożliwi prawidłowe oznaczanie i rozliczanie świadczeń udzielanych tej grupie pacjentów.
Nowe zasady dotyczące systemu obsługi pacjenta w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych (SOR)
10 lutego 2026 r. Minister Zdrowia przedstawił projekt rozporządzenia zmieniającego zasady funkcjonowania systemu zarządzającego trybami obsługi pacjenta w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym (TOPSOR). Dokument ma dostosować dotychczasowe przepisy do aktualnych potrzeb i praktyk organizacyjnych w SOR-ach. Aktualizacja rozporządzenia przewiduje nowe brzmienie katalogu danych monitorowanych przez system - całościowy i etapowy pomiar czasu pobytu pacjenta w SOR, z podziałem m.in. na rejestrację, segregację medyczną oraz pierwszy kontakt z lekarzem.
System będzie prezentował na ekranach w obszarze rejestracji, segregacji medycznej i przyjęć:
średni przewidywany czas oczekiwania z uwzględnieniem kategorii pilności,
listę indywidualnych numerów pacjentów oczekujących na poszczególne etapy,
łączną liczbę pacjentów przebywających aktualnie w SOR.
To ma na celu zapewnienie lepszej informacji zarówno dla pacjentów, jak i personelu medycznego.
Nowe zasady e-Karty Opieki Kardiologicznej – dane i terminy raportowania
18 lutego 2026 r. Minister Zdrowia opublikował projekt rozporządzenia wykonawczego do ustawy o Krajowej Sieci Kardiologicznej. Akt określa szczegółowy zakres danych, które musi zawierać elektroniczna Karta Opieki Kardiologicznej, oraz terminy ich przekazywania do systemu.
Rozporządzenie wskazuje szczegółowo informacje, które świadczeniodawcy realizujący opiekę kardiologiczną będą musieli wprowadzać do elektronicznej Karty Opieki Kardiologicznej (e-KOK). Wśród nich znalazły się m.in.:
Dane o skierowaniu
Dane kliniczne pacjenta
Wyniki badań
Dane o leczeniu i procedurach
Elementy planu leczenia i obserwacji
Projekt przewiduje, że dane do e-KOK będą przekazywane w czasie rzeczywistym, a w sytuacji technicznej niedostępności systemu niezwłocznie po przywróceniu dostępu. Ponadto, jeśli dane zostaną zmienione po ich pierwotnym przekazaniu, muszą zostać zaktualizowane nie później niż w ciągu 3 dni od zmiany.
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia
25 listopada 2025 r. Minister Zdrowia przedstawił projekt ustawy, który zakłada szeroką nowelizację przepisów dotyczących cyfryzacji zdrowia i rozwoju usług e-zdrowia. Celem zmian jest dalsze usprawnienie działania systemu ochrony zdrowia poprzez rozszerzenie zakresu usług cyfrowych już po wdrożeniu takich narzędzi jak e-recepty, e-skierowania czy Internetowe Konto Pacjenta (IKP).
Projekt ustawy ma na celu rozwój usług e-zdrowia i ich integrację w systemie informacji w ochronie zdrowia oraz poprawę dostępu pacjentów do danych o stanie zdrowia.
Projekt przewiduje utworzenie i prawne umocowanie kilku kluczowych systemów:
System e-Konsylium – narzędzie teleinformatyczne do zdalnych konsultacji medycznych,
System Domowej Opieki Medycznej – umożliwiający świadczenie usług zdrowotnych zdalnie przy użyciu technologii cyfrowych,
Hurtownia Danych e-Zdrowia – centralny system gromadzenia i analizowania danych medycznych w celu poprawy jakości świadczeń i wsparcia decyzyjnego.
Inne ważne zmiany:
pacjenci będą mieli możliwość samodzielnego wprowadzania danych o swoim stanie zdrowia do systemu informacji w ochronie zdrowia, przesyłania danych z urządzeń monitorujących zdrowie, np. sensorów, smartwatchy, składania zamówień na recepty niezbędne do kontynuacji leczenia bez konieczności wizyty osobistej
projekt tworzy nowy rodzaj elektronicznej dokumentacji medycznej – skrótową kartę zdrowia pacjenta. Będzie to zbiór najważniejszych informacji o stanie zdrowia pacjenta, dostępny w centralnym systemie, co przyspieszy diagnozę i leczenie, szczególnie w sytuacjach pilnych lub w transgranicznej opiece zdrowotnej
możliwość korzystania przez lekarzy z danych pacjenta w systemie P1 w ramach koordynacji opieki zdrowotnej,
rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do dostępu do danych medycznych,
uproszczenie zasad digitalizacji dokumentacji medycznej – m.in. poprzez dopuszczenie podpisów elektronicznych narzędziowych zamiast osobistych podpisów medycznych.
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji rozpoczyna proces ponownego gromadzenia danych o wynagrodzeniach osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych, które posiadają podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia
Celem gromadzenia danych jest uzyskanie informacji o wartości wynagrodzeń pracowników podmiotów leczniczych w ramach wszystkich form zatrudnienia, a także pozyskanie danych dotyczących struktury zatrudnienia z podziałem na grupy zawodowe i kategorie personelu. Dodatkowo gromadzone są dane o strukturze przychodów i kosztów prowadzonej działalności oraz informacje na temat średnich jednostkowych kosztów wytworzenia procedur realizowanych przez świadczeniodawcę.
Ministerstwo Zdrowia opublikowało komunikat określający zasady dla Aptek w zakresie prawidłowego raportowania szczepień ochronnych
Kluczowe zasady raportowania:
Szczepienia muszą być zapisywane w Karcie Szczepień - każde wykonane szczepienie ochronne musi być zgłoszone w e-Karcie Szczepień. Do raportowania stosuje się wykaz szczepień określony w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2025 r., które mogą być refundowane lub częściowo finansowane przez NFZ.
Dane wpisywane w Karcie Szczepień muszą być prawidłowe - wypełniając Kartę Szczepień apteka musi podawać poprawne i zgodne z instrukcją dane — niewłaściwe wpisy mogą uniemożliwić prawidłowe rozliczenie szczepienia z NFZ.
Oznaczanie rodzaju szczepienia - w polu „rodzaj szczepienia” należy wskazać odpowiedni kod ICD-9 i opis odpowiadający konkretnej usłudze. Na przykład:
a. COVID-19 + grypie: 99.557 oraz 99.52
b. COVID-19 + kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM): 99.557 oraz 99.53
c. COVID-19 + błonicy, tężcowi: 99.557 oraz 99.5502
Każde szczepienie musi być oznaczone właściwym kodem zgodnie z instrukcją.
Zastosowanie instrukcji w praktyce - instrukcja przypomina, że w każdym przypadku uzupełniania danych w Karcie Szczepień należy stosować się do instrukcji krok po kroku, a błędne dane w Karcie mogą prowadzić do odrzucenia rozliczenia przez NFZ.
Główny Inspektorat Farmaceutyczny przypomina zasady przygotowywania w aptekach leków recepturowych z surowców farmaceutycznych pochodzących z konopi innych niż włókniste
Kluczowe zasady przypomniane przez GIF:
Lek recepturowy – definicja i warunki - Lek recepturowy jest produktem leczniczym wytwarzanym w aptece na podstawie recepty lekarskiej (a w przypadku leków weterynaryjnych – na podstawie recepty lekarza weterynarii).
– Każde odstępstwo od tej zasady jest naruszeniem przepisów prawa farmaceutycznego
Surowiec konopny – wymagania - Surowiec farmaceutyczny pochodzący z konopi innych niż włókniste może być stosowany wyłącznie w recepturze aptecznej, pod warunkiem, że:
a. jest surowcem farmaceutycznym o potwierdzonej jakości,
b. został poddany kontroli jakości przez farmaceutę sporządzającego lek,
c. przygotowanie leku odbywa się zgodnie z monografią Farmakopei Polskiej („Leki sporządzane w aptece”).
Opakowanie i etykietowanie leku recepturowego. GIF podkreśla, że lek recepturowy musi być wydawany w odpowiednim opakowaniu aptecznym, które zapewnia:
a. trwałość produktu,
b. ochronę przed wilgocią i powietrzem,
c. zabezpieczenie przed dostępem dzieci,
Niedozwolone praktyki - GIF jednoznacznie wskazuje, że wydawanie leków recepturowych w opakowaniach oryginalnych surowca farmaceutycznego lub bez spełnienia warunków opakowania i etykietowania stanowi naruszenie przepisów prawa farmaceutycznego i warunków prowadzenia apteki.
Główny Inspektor Farmaceutyczny wydał pilny komunikat dotyczący wycofania z obrotu sfałszowanego produktu leczniczego.
GIF ogłosił, że produkt leczniczy Octenisept, wprowadzany do obrotu w nieoryginalnym opakowaniu, został uznany za sfałszowany i musi zostać natychmiast wycofany z obrotu. Dotyczy to wyłącznie produktu w przezroczystej butelce o pojemności 50 ml – opakowanie bez oryginalnych oznaczeń producenta nie jest dopuszczone do obrotu.
GIF wskazał konkretne serie produktu, których obrotem i dystrybucją należy zaprzestać:
a. 1621506 – termin ważności: 02/2030
b. 1624037 – termin ważności: 04/2030
c. 1615731 – termin ważności: 08/2029
Aktualizacja zasad zawierania i realizacji umów w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień
W lutym 2026 r. prezes NFZ wydał zarządzenie nr 28/2026/DSOZ, które wprowadza istotne zmiany dotyczące świadczeń opieki psychiatrycznej oraz leczenia uzależnień. Zarządzenie uwzględnia niedawno wprowadzone standardy żywienia zbiorowego w podmiotach leczniczych realizujących świadczenia szpitalne. W związku z tym:
do załączników taryfowych wprowadzono nowe stawki punktowe dla wybranych świadczeń gwarantowanych,
taryfy te zostały opracowane na podstawie obwieszczenia prezesa Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z 20 stycznia 2026 r.
Zmiany mają na celu odzwierciedlenie kosztów świadczeń z uwzględnieniem obowiązujących standardów żywienia pacjentów psychiatrycznych realizowanych w szpitalach.
